तपाईलाई यि भनाईहरु कस्तो लाग्छन्? के यिनिहरुले तपाईको सोच सकारात्मक बनाउछन्?
- जब तपाई भित्रै देखी केहि चाहनुहुन्छ, सम्पूर्ण सृष्टी-जगत नै तपाईंलाई त्यो चाहना हासिल गर्न मद्धत गर्ने योजना बनाउछ। (when you want something, all the universe conspires in helping you to achieve it.)
- एउटा मानिसको केवल एउटै लक्ष हुन्छ – आफ्नो गन्तव्यको महशुस गर्ने (To realize one’s destiny is a person’s only obligation)
- सपना साकार हुने सम्भावनाले नै जीवनलाई रोचक बनाउँछ (It’s the possibility of having a dream come true that makes life interesting)
- जीवनको रहस्य भनेको सात पटक लड्नु र आठ पटक उठ्नु हो। (The secret of life, though, is to fall seven times and to get up eight times।)
‘दैवले तँ चिता, म पर्याउछु भन्छ’ भन्ने भनाई हामी सबैले सुनेकै कुरा हो। त्यस्तै प्रकारको भनाईलाई पटक पटक दोहोर्याएको एउटा पुस्तक जसमा माथिका भनाईहरु उल्लेख गरिएका छन्। के तपाईलाई त्यो पुस्तक आकर्षक लाग्न सक्छ?
शुरुमा पोर्चुगाली भाषामा लेखिएको र जिवित लेखकहरुमध्ये सबैभन्दा धेरै भाषाहरुमा (८३ भाषा) उल्था गरिएको पउलो कोहेल्होको पुस्तक द अल्केमिस्ट को सारांश यहाँ प्रस्तुत गरिएको छ।
द अल्केमिस्ट – सारांश
पाउलो कोएल्होको द अल्केमिस्ट, सन १९८८ मा प्रथम पटक पोर्तुगाली भाषामा प्रकाशित, दर्शन, रोमाञ्च, आध्यात्मिकता र आत्म–अन्वेषण मिसिएको दृष्टान्त शैलीको उपन्यास हो। सुफी परम्परा, रसविद्या र सार्वभौमिक आध्यात्मिकताको आधारमा लेखिएको यस कृतिले विश्वभर १५ करोडभन्दा बढी प्रतिहरू बिक्री गरिसकेको छ। कथाको केन्द्रमा छ– स्यान्टियागो, एक युवा गोठालो, जो आफ्नो “Personal Legend” — अर्थात् आत्माको गहिरो भागले चिनेको जीवन–मार्ग — पूरा गर्न गरिएको रूपान्तरणकारी यात्रामा निस्कन्छ। मार्गमा भेटिने शिक्षक, प्रेम, परीक्षा र शकुनहरूले भाग्य, ब्रह्माण्डका संकेत, प्रेम, र “Soul of the World” (विश्व–आत्मा) को एकत्व जस्ता विषयहरू उजागर गर्छन्। पुस्तक प्रोलग, दुई मुख्य भाग र एपिलोगमा विभाजित छ, सरल र दृष्टान्तमय शैलीमा लेखिएको जसले पाठकलाई आफ्नै जीवनप्रति चिन्तन गर्न प्रेरित गर्छ।
प्रोलग
अझै पूर्ण रूपमा नदेखाइएको मुख्य पात्र—अल्केमिस्ट—ले नरकिससको कथाको पुनर्लेखन पढ्छ। नरकिसस, जो आफ्नो प्रतिबिम्ब हेर्दै तालमा डुबेर मर्छ, त्यसको मृत्युमा वन–देवीलाई ताल नै रोइरहेको देखिन्छ। कोएल्होको संस्करणमा ताल नरकिससको सौन्दर्यका लागि होइन, उसको आँखामा आफूलाई देख्न नसक्ने भएकोले रोइरहेको हुन्छ। अल्केमिस्ट भन्छ, “कति सुन्दर कथा,” जसले उपन्यासको मुख्य स्वर निर्धारण गर्छ—सौन्दर्य र चाहना परस्पर पहिचानमा निहित हुन्छन्—र आगामी अध्यायमा देखिने आत्म–चेतना र आपसी सम्बन्धको संकेत दिन्छ।
भाग १: साहसिक यात्राको आह्वान
स्यान्टियागो, दक्षिण स्पेनका युवा गोठालो, जिज्ञासा र साहसले भरिएका छन्। आमाबुबाले पुरोहित बनाओस् भनेका भए पनि, उनले यात्रा र स्वतन्त्रता रोज्छन्। एउटै परित्यक्त चर्चमा रात कटाउँदा—जहाँ छानो चिरेर एउटा पीपल (sycamore) बढेको छ—उनले दोहोरिने सपना देख्छन्: एउटा बच्चाले उनलाई मिस्रका पिरामिडतिर डोर्याउँछ र त्यहाँ गाडिएको खजाना खोज भन्छ, तर स्थान भने बताउनु अघि गायब हुन्छ।
सपना बुझ्न उनी भाग्यवक्ताकी (जिप्सी) बूढी महिलासित जान्छन्। उनले सपना जस्ताको तस्तै सत्य हो भन्छिन्—खजाना मिस्रमा नै छ—र एक–दशांश शुल्क माग्छिन्। स्यान्टियागो उनको कुरा नबुझेर हिड्छन्।
शहरमा एउटा रहस्यमयी वृद्ध आउँछन्। उनले आफू मेल्किजेडेक—सेलेमका राजा—हो भनी परिचय दिन्छन्, र स्यान्टियागोको जीवनका गुप्त कुरा बताउँछन्। उनले “Personal Legend” को अवधारणा बुझाउँछन्—बाल्यकालमै आत्माले जसको संकेत दिन्छ, तर डर वा समाजका कारण अधिकांशले त्यागिदिन्छन्। उनले स्यान्टियागोलाई यो सपना ब्रह्माण्डको संकेत हो भन्दै मिस्र जान प्रोत्साहित गर्छन्, र निर्णयमा मद्दत गर्ने कालो–सेतो ढुङ्गा Urim & Thummim दिन्छन्।
स्यान्टियागो भेडा बेचेर ट्याङ्गिएर (मोरक्को) पुग्छन् तर तुरुन्तै एक चोरले सबै पैसा लुट्छ। भोकले उनि क्रिस्टल व्यापारीको पसलमा पुग्छन् र काम पाउँछन्। व्यापारी धार्मिक, तर जोखिम लिन नमान्ने व्यक्ति—जो मेक्का जान चाहेर पनि क–कहिल्यै नगएकै—हो।
स्यान्टियागोको नवप्रवर्तन (काँच सफा गर्ने, नयाँ भिट्रिन राख्ने, सजिला गिलासमा चिया बेच्ने) ले पसल फस्टाउँछ। एक वर्षमै उनले फेरि भेडीबारी किन्न सक्ने पैसा कमाउँछन्। तर ढुङ्गाले उनलाई आफ्नो ठूलो लक्ष्य सम्झाउँछ। व्यापारी सन्तुष्टि र पछुतो दुवै भावले उनलाई यात्रा जारी राख्न बिदाइ गर्छ।
स्यान्टियागो अब मिस्रतिर जाँदै गरेको करवानमा सामेल हुन्छन् र मार्गमा अल्केमी सिक्न खोजिरहेको एक अंग्रेज भेटिन्छ।
भाग २: परीक्षाहरू र रूपान्तरण
करवाँ सहाराबाट गुज्रँदै युद्धका कारण अल–फयूम ओएसिसमा रोकिन्छ। अंग्रेजले Philosopher’s Stone र Elixir of Life का रहस्य–जुन Emerald Tablet मा छ–बताउँछ। तर स्यान्टियागो किताबभन्दा जीवनबाट सिक्छन् – ऊँठ चालकबाट – जो भन्छ, “दुर्भाग्य त हामीले दिमागमा बोकेको डर हो।”
ओएसिसमा स्यान्टियागो फातिमा नामकी युवतीसँग प्रेममा पर्छन्। उनी प्रेमलाई त्यसै छोडेर सपना पछ्याउन प्रोत्साहित गर्छिन्—“प्रेमले रोक्दैन, बाटो देखाउँछ।”
एक दिन बाजहरूको भिडन्त देखेर स्यान्टियागोले ओएसिसमाथि हमला हुने शकुन पढ्छन्। प्रमुखहरूले प्रमाण माग्छन्—गल्ती भए मर्नुपर्ने। उनको हिम्मत र भविष्यवाणी सही ठहरिन्छ।
उनी भेटेको रहस्यमय परीक्षक नै प्रसिद्ध अल्केमिस्ट हुन्छन्—२०० वर्ष पुराना गुरु—जसले स्यान्टियागोको संकेत पढ्ने क्षमतालाई चिन्छन्। उनीहरू सँगै पिरामिडतिर निस्कन्छन्।
मार्गमा अल्केमिस्ट भन्छन्—हृदय सुन्नू, पीडा स्वीकार्नू, र लक्ष्यतर्फ नडराई बढ्नू। ब्रह्माण्ड स्वप्न हेर्नेहरूको पक्षमा लाग्छ।
तर युद्धकैरावमा स्यान्टियागो र अल्केमिस्ट समातिन्छन्। अल्केमिस्टले भन्छन्—स्यान्टियागो तीन दिनमै हावामा रूपान्तरण हुन्छ, नत्र मर्छ।
तीन दिनसम्म उनले मरुभूमि, हावा, सूर्य र ब्रह्माण्डसँग संवाद गर्छन्। जब उनी “सबै आत्मा एउटै हो” भन्ने सत्य बोधमा पुग्छन्, तब शक्तिशाली बालुवाको आँधी उठाएर हावा बन्न सफल हुन्छन्। यो देखेर शत्रु चकित हुँदै उनीहरूलाई छाडिदिन्छ।
अन्त्यमा एक कोप्टिक मठमा अल्केमिस्टले सिसा–बाट–सुन बनाउने Master Work देखाउँछन्। केही हिस्सा स्यान्टियागोलाई दिन्छन् र अन्तिम बाटो एक्लै तय गर्न भन्छन्।
उपसंहार : वास्तविक खजाना
पिरामिड नजिक पुग्दा स्यान्टियागोको हृदय भन्छ—“जहाँ तिम्रो आँसु झर्यो, खजाना त्यहीँ छ।” तर उतै दुई शरणार्थी आउँछन्, उनीलाई कुट्छन् र सुन लुट्छन्।
त्यसैमा एकले हाँसेर भन्छ—“मलाई पनि सपना आएको थियो—स्पेनको एउटा भग्न चर्चमा पीपलको जरामुनि खजाना छ भनेर। तर सपना मान्ने मूर्ख म होइन।”
स्यान्टियागो हाँस्छ—कारण त्यो त आफ्नै सुरुको चर्च थियो। घर फर्केर उनी त्यहीँ खन्न थाल्छन् र साँच्चै सुन–रत्नले भरिएको बाकस भेट्छन्।
हावामा फातिमाको सुगन्ध मिसिन्छ। मुस्कुराउँदै उनी भन्छन्— “म आइरहेकी छु, फातिमा।” र आफ्नो Personal Legend पूरा भएको आनन्दमा घर फर्कन्छन्।
‘द अल्केमिस्ट’ बाटै थप यी भनाईहरुपनिः
“साधारण कुराहरू नै सबैभन्दा असाधारण कुराहरू पनि हुन्, र ती कुराहरू केवल ज्ञानीहरूले मात्र देख्न सक्छन्।” (The simple things are also the most extraordinary things, and only the wise can see them)
“खुसीको रहस्य संसारका सम्पूर्ण अचम्मका कुराहरू हेर्नुमा छ, तर चम्चामा भएको तेलका थोपाहरूलाई कहिल्यै नबिर्सनुमा पनि छ।” (The secret of happiness is to see all the marvels of the world, and never to forget the drops of oil on the spoon.) #यो ज्ञानी मानिस र तेलका दुई थोपाको कथाको सन्दर्भ हो, जसले आफ्नो लक्ष्य (संसारको अचम्म) पछ्याउँदै गर्दा आफ्नो जिम्मेवारी (तेलका थोपा) नबिर्सन सिकाउँछ।
“म न त आफ्नो विगतमा बाँच्छु न त भविष्यमा। मलाई वर्तमानमा मात्र रुचि छ। यदि तिमी सधैँ वर्तमानमा ध्यान केन्द्रित गर्न सक्छौ भने, तिमी एक सुखी मानिस बन्नेछौ।” (I don’t live in either my past or my future. I’m interested only in the present. If you can concentrate always on the present, you’ll be a happy man.)
“जब हामी आफू भएको भन्दा उत्कृष्ट बन्ने प्रयास गर्छौं, तब हाम्रो वरपरका सबै कुराहरू पनि राम्रो हुँदै जान्छन्।” (When we strive to become better than we are, everything around us becomes better too.)
